Đây là 3 loại đường cơ bản hiện tại mình đang dùng và cách ứng dụng trong ăn lành sống khoẻ.

Đường mía thô (1) và đường chứa chiết xuất quả la hán (2) là mình dùng thường nhất để tạo ngọt, phối cả 2 trong nhiều món, chứ không thuần một loại:

– Đường mía thô: chưa qua tinh luyện, hàm lượng mật mía cao (giàu vi khoáng) nên nuôi dưỡng cơ thể rất tốt (với điều kiện mình phải có hoạt não bộ hoặc tay chân nhiều để kích phát nhu cầu dùng glucose, còn không đường tốt cách mấy, nạp vào sẽ sinh dư thừa, tăng đường huyết, đề kháng insulin, tích mỡ thừa, gây viêm…)

-> tuy nhiên, CHÍNH VÌ mật mía nhiều, nên nếu dùng ít như ướp thịt cá, làm nước mắm chấm, thì không sao, chứ như hình, nấu một nồi chè cần dùng nhiều đường, thì lượng đường thô với hàm lượng mật mía cao, sẽ khiến chè toàn mùi mật mía, lấn át mùi đậu, mùi nguyên liệu khác.

Thêm nữa, dù tốt, bản chất đường mía thô vẫn là glucose, nên nạp nhiều sẽ khiến tăng đường huyết, không hợp với nhóm có nền rối loạn đường huyết, mỡ máu, cần gi/ảm b/éo…

– Để khắc phục “nhược điểm” trên, trong danh sách mua sắm cơ bản cho người mới tập ăn lành sống khoẻ, Tân hay khuyến nghị có thêm 1 gói đường la hán quả vàng (2) với vài thông tin:

+ đường này (chính xác gọi là chất tạo ngọt thay thế đường) là kết hợp của đường cồn (erythritol >96%), và chiết xuất quả la hán (monk fruit), để tạo tỷ lệ ngọt 1:1 so với đường mía;

+ không có mùi đặc trưng

+ ĐẶC BIỆT, vai trò nhóm đường này là KHÔNG CALO, KHÔNG LÀM TUỴ SX INSULIN -> không làm tăng đường huyết, nhờ đó, hỗ trợ quá trình gi/ảm c/ân, gi/ảm b/éo…

+ Giá cao. Cả 200 cho 500g, gấp đôi đường mía thô.

Mặc dù 2 đường la hán, erythritol và thêm đường cỏ ngọt (stevia) được khoa học nghiên cứu là những loại thay thế đường với ÍT TÁC DỤNG PHỤ NHẤT, tuy nhiên, chúng vẫn là các sp trải qua quá trình tinh luyện, cũng như có một số rủi ro có thể với nhóm nhạy cảm quá nhiều bịnh nền, cho nên, không nên lạm dụng.

TÓM LẠI:

1. Với người khoẻ mạnh, thể trạng-sức khoẻ ổn, hay người cần tăng cân, hồi phục sức khỏe, trẻ em trên 12 tháng, … sắm 1 hũ đường mía thô là được.

Một số brand mình đã dùng và hài lòng: Sachi, Noom, Vạt rừng lộng gió; hoặc một số đường họ cọ như đường dừa nước Vietnipa, đường hoa dừa Sokfarm, đường mật thốt nốt Palmania, …

2. Với người thỉnh thoảng nấu đồ ngọt như chè, bánh ngọt, … kiểu mỗi lần món ăn sẽ cần cho lượng lớn đường để tạo ngọt, thì mình nghĩ thử trải nghiệm gói số 3 xem.

Vd như nồi chè mình mới nấu mình phối 50% đường mía thô Sachi, 50% đường la án quả -> nồi chè không bị mùi mật mía đậm, và mình từng bấm đường huyết trước và sau ăn 15ph thì thấy nếu ăn 1 chén chè (với độ ngọt nhẹ theo khẩu vị tụi mình):

– nếu dùng đường mía thô 100%, đường huyết tăng từ 120->160 sau ăn 15ph -> đường thô vẫn tăng đường huyết mạnh nếu nạp lần nhiều, trong thời gian ngắn (mình từng test ăn 2 cái bánh plan mua ngoài tiệm, đường huyết từ 120 vọt lên 180 sau 15ph, khiếp!)

– 50/50: 100->130 -> nhẹ nhàng hơn.

– 100% đường la hán quả: 100->110, vì trong chè đợt mình nấu vẫn có cốt dừa, đậu vẫn có tinh bột…

Một số món như chè dưỡng nhan, chưng yến, bạn cũng linh hoạt phối 2 loại này.

3. Với người có bịnh nền đtđ, mỡ máu, cần gi/ảm c/ân mạnh, thì có thể cân nhắc trong giai đoạn đầu can thiệp tích cực, những món tạo ngọt như chè, bánh, nếu thèm, dùng 100% đường la hán quả.

Tuy nhiên, một số ly nước cam, nước chanh, …, có thể linh hoạt xíu đường mía thô, để nuôi dưỡng cơ thể, vì đường ăn kiêng thường chỉ mạnh phần không làm tăng đường huyết, nhưng ko có vi chất, không có tính nuôi dưỡng.

Mấy chén nước mắm chấm, ướp cá thịt, dùng đường mía thô vẫn ok, nhưng những món nhiều đường như sốt dầu giấm, thì cần phối cả 2 để giảm chỉ số đường huyết của món xuống.

——

Hũ đường phèn thô (3) là loại tranh cãi:

– Đường phèn thô theo mình tìm hiểu, hỏi 6-7 chủ lò đường mình quen, thì biết hầu hết đều là hàng pha đường cát vàng tinh luyện, để đẩy giá xuống thấp;

Đường phèn thô các chủ lò đường họ không hảo làm, vì dạng đường này vừa có 2 cái khó:

1. Không còn mật mía bao nhiêu, nên gần như, nó không có giá trị dinh dưỡng nhiều, không khác đường tinh luyện là mấy, có chăng là kết tinh tự nhiên, còn “vương vấn” chút mật mía -> về mặt khoa học, đường phèn thô hay không thô, giá trị dinh dưỡng không khác biệt quá nhiều về mặt vi chất – thứ nằm hết trong mật mía đã tách ra khi kết tinh;

2. Chi phí sản xuất quá lớn, tính sơ sơ phải hơn 100 /ký với nguyên liệu mía đầu vào chuẩn, ngâm thùng inox 304, rồi vận hành, tiếp thị, để có lời, 1 ký đẩy lên gần 200, trong khi phèn thô “giả” độn đường cát vàng, bán dưới 100.

=> Vừa không có giá trị dinh dưỡng, bị mất đi mật đường – thứ mà các chủ lò đường rất quý, giá lại cao khó cạnh tranh với hàng giả đã thống trị thị trường -> ĐỐ NSX NÀO MẶN MÀ BÁN!

Như hũ đường phèn thô Sachi mới ra mắt này, là mình động viên mấy tháng trời bạn chủ làm thử vài chục ký, mà thấy ế xệ vì giá 200, nên khả năng mẻ đường phèn thô này chắc … sớm!

Nói chút về ứng dụng đường phèn thô:

– Giá trị có lẽ là không tinh luyện, kết tinh tự nhiên, nên sẽ có tính nuôi dưỡng hệ vi sinh vật, lên men tốt hơn so với dạng tinh luyện;

– So với đường mía thô, thì phèn sẽ ít mùi mật mía, nên dễ phối món, ít làm ảnh hưởng mùi vị -> mấy món nhạy mùi như yến, sâm, chè dưỡng nhan, … có vẻ hợp phèn hơn, một phần dĩ nhiên phèn dạng kết tinh, nên tính hấp thu mạnh, nên tính “mát” rất mạnh.

Sau 1 năm đi xin đủ lò đường từ bắc chí nam, thấy tự tin hơn để viết, bởi đụng vào phèn thô, là đụng ổ kiến lửa!

——

Đó, 3 loại đường chính mình đang dùng trong bếp và cách ứng dụng, hi vọng giúp cả nhà hiểu hơn để linh hoạt dùng cho bếp healthy nhà mình, áp dụng phù hợp cho từng nhóm đối tượng trong nhà, cũng như đảm bảo vị ngon của món.